16:00 / 03-06-2026
Sabah 31 dərəcə isti olacaq
13:14 / 03-06-2026
Paşinyandan SENSASİON Qarabağ etirafı: "Bizi 30 il yalanla bəslədilər, mən o tələni gördüm"
13:07 / 03-06-2026
DYP gecəki qəza ilə bağlı məlumat yaydı
13:03 / 03-06-2026
Əli Əhmədovun oğlu bu xəstəxanaya baş həkim təyin olundu
12:59 / 03-06-2026
Hakim ona 1 saat vaxt verdi - Körpələrin öldüyü yanğınla bağlı iş bitir
12:39 / 03-06-2026
Məcburi köçkün statusu qanunvericilikdə belə tənzimlənəcək
12:29 / 03-06-2026
İlham Əliyev Mərkəzi Bankın yeni binasının açılışında iştirak edib
11:15 / 03-06-2026
Uşaqlara verilən birdəfəlik müavinətlə bağlı RƏSMİ MƏLUMAT
11:06 / 03-06-2026
Şuşada 535 abonent və 30 istehlakçı su ilə təchiz edilib
10:40 / 03-06-2026
Hövsanda vətəndaşı zorla maşına mindirib aparmaq istəyiblər? - Foto
10:35 / 03-06-2026
Sankt-Peterburqda neft terminalı vuruldu
10:31 / 03-06-2026
Alternativ Şuşa yolu istifadəyə verildi
10:16 / 03-06-2026
Rusiyadan Zəngəzur dəhlizinə yeni HƏDƏ
09:50 / 03-06-2026
SON DƏQİQƏ! İrandan Küveytə dəhşətli hücum: Hava limanı darmadağın edildi, yaralılar var
09:29 / 03-06-2026
Ölkəmizə gələn turistlərin sayı niyə azalıb?
09:00 / 03-06-2026
Məhərrəm ayı bu tarixdə başlayacaq
08:43 / 03-06-2026
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri
08:35 / 03-06-2026
Azərbaycanlı tələbə memlərə görə 15 il həbs cəzası aldı
08:27 / 03-06-2026
ABŞ və İran arasında gərginlik artdı: Hərbi obyektlərə qarşılıqlı zərbələr endirildi
08:22 / 03-06-2026
Göz əməliyyatı faciəyə çevrildi: Hacı Tahir görmə qabiliyyətini itirir
16:00 / 02-06-2026
Kremlin kabusu reallaşır: Nüvə aviasiyası Rusiyaya YAXINLAŞIR
15:30 / 02-06-2026
Trampdan Kanada ilə bağlı qalmaqallı paylaşım: 51-ci ştat...
12:30 / 02-06-2026
SON DƏQİQƏ! Müharibə BİTİR - Zelenski komandasına TƏCİLİ tapşırıq verdi
12:24 / 02-06-2026
Polkovnikə cinayət işi açıldı - Zərərçəkmiş isə həbsdədir
12:13 / 02-06-2026
Ukraynadan daha 2 soydaşımızın ölüm xəbəri gəldi
12:09 / 02-06-2026
Axşam saat 8-dən sonra spirtli içki satışı QADAĞAN EDİLƏCƏK
11:45 / 02-06-2026
TƏBİB-də yeni təyinat - Departament rəhbəri dəyişdi
11:39 / 02-06-2026
DİN-də vəzifəyə təyin edilən hakimlərlə görüş keçirildi - Foto
Ərdoğanın möhtəşəm planı: Kanal İstanbul açılır — Montre dövrü bitir?
Türkiyədə uzun illərdir müzakirə olunan meqalayihə yeni mərhələyə keçib.
Türkiyənin Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəbbüsü olan Kanal İstanbul layihəsinin icrasına qismən razılıq verib və bununla proses faktiki olaraq yenidən aktivləşib.
Layihə Qara dənizlə Mərmərə dənizi arasında Bosfora alternativ süni su yolu yaratmağı nəzərdə tutur. Rəsmi Ankara bunu həm təhlükəsizlik, həm iqtisadi, həm də strateji addım adlandırır. Məqsəd Bosfordakı gəmi sıxlığını azaltmaq, tranzit gəlirlərini artırmaq və yeni logistika mərkəzləri formalaşdırmaqdır.
Əsas mübahisə: Montre taleyi
Kanal İstanbulun tikintisi ilə paralel ən böyük sual Montre Boğazlar Konvensiyasının gələcəyi ilə bağlıdır. 1936-cı il sazişi Qara dənizə daxil olan hərbi gəmilərə ciddi məhdudiyyətlər qoyur və regionda NATO–Rusiya balansının əsas hüquqi dayağı sayılır.
Türkiyədə bəzi hüquqşünaslar hesab edir ki, Montre yalnız Bosfor və Dardanel kimi təbii boğazlara aiddir, süni kanal isə Türkiyənin daxili su yolu sayılır. Bu halda Ankara keçid qaydalarını ayrıca müəyyən edə bilər.
Beynəlxalq ekspertlərin böyük hissəsi isə bununla razılaşmır. Onların fikrincə, iki dənizi birləşdirən istənilən yol avtomatik olaraq konvensiyanın predmetinə düşür və Türkiyə təkbaşına yeni rejim tətbiq edə bilməz.
Türkiyə sazişdən çıxa bilərmi?
Hüquqi baxımdan mümkündür, lakin praktik olaraq son dərəcə çətindir. Ankara belə qərar versə, tərəf dövlətlərin iştirakı ilə yeni beynəlxalq konfrans keçirilməlidir və böyük güclərin razılığı tələb olunur. Bu isə Qara dənizdə ciddi geosiyasi böhran yarada bilər.
Daha real görünən ssenari rəsmi çıxış deyil, sazişin dolayısı ilə zəiflədilməsidir. Yəni Montre formal olaraq qalır, amma yeni kanal Türkiyəyə əlavə siyasi manevr imkanı verir.
Beləliklə, Kanal İstanbul artıq təkcə infrastruktur layihəsi deyil — regionun təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişə biləcək addım kimi qiymətləndirilir və onun nəticələri yalnız Türkiyə üçün deyil, bütün Qara dəniz hövzəsi üçün həlledici ola bilər.
Bölməyə aid digər xəbərlər
Türkiyədə uzun illərdir müzakirə olunan meqalayihə yeni mərhələyə keçib.
Türkiyənin Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəbbüsü olan Kanal İstanbul layihəsinin icrasına qismən razılıq verib və bununla proses faktiki olaraq yenidən aktivləşib.
Layihə Qara dənizlə Mərmərə dənizi arasında Bosfora alternativ süni su yolu yaratmağı nəzərdə tutur. Rəsmi Ankara bunu həm təhlükəsizlik, həm iqtisadi, həm də strateji addım adlandırır. Məqsəd Bosfordakı gəmi sıxlığını azaltmaq, tranzit gəlirlərini artırmaq və yeni logistika mərkəzləri formalaşdırmaqdır.
Əsas mübahisə: Montre taleyi
Kanal İstanbulun tikintisi ilə paralel ən böyük sual Montre Boğazlar Konvensiyasının gələcəyi ilə bağlıdır. 1936-cı il sazişi Qara dənizə daxil olan hərbi gəmilərə ciddi məhdudiyyətlər qoyur və regionda NATO–Rusiya balansının əsas hüquqi dayağı sayılır.
Türkiyədə bəzi hüquqşünaslar hesab edir ki, Montre yalnız Bosfor və Dardanel kimi təbii boğazlara aiddir, süni kanal isə Türkiyənin daxili su yolu sayılır. Bu halda Ankara keçid qaydalarını ayrıca müəyyən edə bilər.
Beynəlxalq ekspertlərin böyük hissəsi isə bununla razılaşmır. Onların fikrincə, iki dənizi birləşdirən istənilən yol avtomatik olaraq konvensiyanın predmetinə düşür və Türkiyə təkbaşına yeni rejim tətbiq edə bilməz.
Türkiyə sazişdən çıxa bilərmi?
Hüquqi baxımdan mümkündür, lakin praktik olaraq son dərəcə çətindir. Ankara belə qərar versə, tərəf dövlətlərin iştirakı ilə yeni beynəlxalq konfrans keçirilməlidir və böyük güclərin razılığı tələb olunur. Bu isə Qara dənizdə ciddi geosiyasi böhran yarada bilər.
Daha real görünən ssenari rəsmi çıxış deyil, sazişin dolayısı ilə zəiflədilməsidir. Yəni Montre formal olaraq qalır, amma yeni kanal Türkiyəyə əlavə siyasi manevr imkanı verir.
Beləliklə, Kanal İstanbul artıq təkcə infrastruktur layihəsi deyil — regionun təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişə biləcək addım kimi qiymətləndirilir və onun nəticələri yalnız Türkiyə üçün deyil, bütün Qara dəniz hövzəsi üçün həlledici ola bilər.
Tarix: 17-02-2026, 16:00 Oxunub: 13
Bölməyə aid digər xəbərlər
6-01-2026, 09:05
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - TAM MƏTN, YENİLƏNİB
16-12-2025, 09:00
Ərdoğan Tramp-Putin tandemini pozur: Türkiyə Ukrayna savaşında əsas orbitrə çevrilir
4-12-2025, 13:21
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə tərəqqi və reinteqrasiya: Azərbaycanda yeni iqtisadi güc mərkəzi yaranır - TƏHLİL
7-11-2025, 14:22
Gürcüstan ermənilərə görə milyardlar itirəcək
28-10-2025, 09:00
Qafqazın geopolitik taleyi “logistika savaşı”ndan asılıdır: Məhz Zəngəzur dəhlizi regional lideri müəyyən edəcək
27-08-2025, 09:15
Prezident İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyə” kanalına müsahibə verib: ölkə başçısından mühüm mesajlar(CANLI)
23-08-2025, 09:33
Tramp bacarmadı, Ərdoğan dərhal hərəkətə keçdi: Türkiyə Ukraynada Rusiyanın önünə "sülh divarı" çəkəcək
26-05-2025, 09:29
Prezident Əfv Sərəncamı imzaladı - SİYAHI
18-12-2024, 13:44
İlham Əliyev Dmitri Kiselyova müsahibə verdi - Yenilənib
25-01-2024, 08:50
NATO-da “İsveç kartı” ilə qəliz manevr: Ərdoğan riskə gedir, ABŞ məkrli planlar qurur
23-01-2023, 09:00
Türkiyə masadan çəkildi, NATO-nun planı bloklandı: Rusiya niyə İslam ölkəsi olduğunu iddia edir
28-04-2022, 12:33
Prezident “Zərifə Əliyeva” gəmisinin istismara verilməsi mərasimində - YENİLƏNİB + FOTO
27-02-2021, 00:45
İlham Əliyev mətbuat konfransı keçirdi - Video
27-07-2020, 23:21
İlham Əliyev yeni təhsil nazirini qəbul etdi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
24-07-2020, 09:42
İlham Əliyevin yanında su təsərrüfatının vəziyyətinə həsr olunmuş müşavirə keçirildi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
21-07-2020, 18:03
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Bakıda təqdimat mərasimində - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
9-07-2020, 22:29
Pandemiyadan zərər çəkənlərə bank kreditləri üzrə dövlət zəmanətinin verilməsi QAYDASI
Azərbaycan Prezidenti: "Bakı Enerji Həftəsi" nüfuzlu platformaya çevrilib
İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycanın iqtisadi göstəriciləri çox müsbətdir
İlham Əliyev Bakı 31-ci "Baku Energy Forum"un rəsmi açılış mərasimində iştirak edir
İlham Əliyevin sosial media hesablarında Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə paylaşım edilib
2030-cu ilə qədər kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafına dair yeni Dövlət Proqramı təsdiqlənib
Prezident müşavirə keçirib - FOTOLAR
