İranın "səltənət postu" hədəfdə: Arzuolunmaz liderlik kreslosu

Yaxın Şərqdə hərbi və siyasi gərginlik fonunda İran rəhbərliyi ilə bağlı iddialar və sərt bəyanatlar gündəmi daha da qızışdırıb.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz bildirib ki, İranı ələ keçirən və ya ali rəhbər postuna gələn hər hansı yeni lider “qeyd-şərtsiz məhv edilmə hədəfi” olacaq. O bu açıqlamanı İsrail mediası və "Iran International"ın yaydığı xəbər fonunda verib. Belə ki, onlar Əli Xameneinin oğlu Müctəba Xameneinin ali lider seçildiyini bildirib. Lakin İran rəsmiləri bu məlumatı təsdiqləməyib.

Hazırkı vəziyyətdə İranda ali lider seçilməsi və bunun bəyan edilməsi yeni ölkə rəhbərini zərbə altında qoya bilər. Mümkündür ki, mövcud müharibə şəraitində ali rəhbər postuna gələn istənilən şəxs avtomatik olaraq hədəf olduğundan İran hələlik rəsmi açıqlama vermir. İsrail və ABŞ qarşısına qoyduğu məqsəddən geri çəkilmək fikrində görünmür. Ali lider postu İranın ən yüksək vəzifəsi sayılsa da, arzuolunan "səltənət" hesab edilmir. Buraya gələn istənilən şəxs hazırda bu iki ölkənin silahlı qüvvələrinin hədəfidir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə deyib ki, İran üçün ən pis ssenari “bunu etdikdən sonra əvvəlki kimi pis birinin hakimiyyəti ələ keçirməsidir”.

“Ən pis ssenari, yəqin ki, bundan keçmək və sonra beş il ərzində daha yaxşı olmayan birini təyin etdiyimizi anlamaqdır. Bəli, bu, çox güman ki, baş verə bilər”, – deyə Tramp vurğulayıb.

“The New York Times” qəzetinin məlumatına görə, İranda kimi hakimiyyətdə görmək istədiyi soruşulduqda isə Tramp belə cavab verib: “Nəzərə aldığımız insanların əksəriyyəti artıq ölüb.”

Beləliklə, həm İsrailin açıq hədəf mesajı, həm də Vaşinqtonun ehtiyatlı, lakin skeptik yanaşması göstərir ki, məsələ təkcə konkret ad üzərində qurulmur. Əsas sual açıq qalır: mümkün hakimiyyət dəyişikliyi İranın siyasi kursunu dəyişəcəkmi, yoxsa sistem daxilində eyni xətt davam edəcək? Mövcud ritorika isə ikinci ehtimalın daha real sayıldığını göstərir. Hərbi qarşıdurma isə davam edir. Müharibənin genişlənəcəyi və regional çevrədən çıxacağı da istisna edilmir.

Yada salaq ki, amerikalı tədqiqatçı və İsrail üzrə mütəxəssis Maykl Rubin deyib ki, keçmiş prezidentlər Məhəmməd Xəttami və Həsən Ruhani, eləcə də Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri Əli Laricani bəlkə hakimiyyətə gətirildi. Onun sözlərinə görə, əgər Tramp bu üç nəfərdən birini Venesuela kimi keçid hökumətinə rəhbər təyin etməyə çalışarsa, ABŞ və İsrail məyus olacaq. “Hatəmi İran daxilində olduğundan daha çox xaricində məşhurdur. Ruhani rejimə sadiq bir fiqurdur və Trampın sona çatdırmaq istədiyi İranın nüvə proqramına əsasən cavabdehdir. Laricani Xameneinin sağ əli olmasa da, müşaviri idi. Bu inqilabı başladan İran xalqı köhnə rejimin liderlərinə etibar etməyəcək və hətta onlara tabe olmayacaq”, - deyə o bildirib.

Tarix: 4-03-2026, 14:00 Oxunub: 21