10:54 / 04-06-2026
Hesablama Palatasına yeni səlahiyyətlər verilir, hüquqları genişləndirilir
10:51 / 04-06-2026
Qanunvericiliyə yeni anlayışlar daxil edilir
10:47 / 04-06-2026
Tramvay xətləri dövlət mülkiyyətində olacaq
10:41 / 04-06-2026
Dubay şahzadəsinin azərbaycanlı keçmiş xanımı və üç qızı qaçırıldı
10:37 / 04-06-2026
Bakıda yeni körpü tikilir
10:32 / 04-06-2026
Mopedlərlə bağlı yeni qaydalar
10:29 / 04-06-2026
Əlilliyi olan şəxslərlə bağlı bu qaydalar təsdiqləndi
10:20 / 04-06-2026
Qətlə yetirilən şəhid xanımının atası danışdı - VİDEO
10:15 / 04-06-2026
Rusiyada 15 il həbs cəzası verilən tələbə - Rafael Məmmədov kimdir, suçu nə?
09:00 / 04-06-2026
Azərbaycanlı jurnalistlərin Kəlbəcərdə şəhid olmalarından beş il ötür
08:45 / 04-06-2026
Azərbaycanlı Əhməd bir saniyədə necə 22 milyard dollar QAZANDI - ŞOK HADİSƏ
08:38 / 04-06-2026
“Tikinti yubadılır, kirayə pullarımız da verilmir” - 4 ildir evi sökülən vətəndaş
08:30 / 04-06-2026
Dünyanın ilk “nüvə qəbiristanlığı” açılır - 100 min il möhürlü qalacaq
08:17 / 04-06-2026
hərbi helikopter qəzaya uğradı - Ölənlər var
16:00 / 03-06-2026
Sabah 31 dərəcə isti olacaq
13:14 / 03-06-2026
Paşinyandan SENSASİON Qarabağ etirafı: "Bizi 30 il yalanla bəslədilər, mən o tələni gördüm"
13:07 / 03-06-2026
DYP gecəki qəza ilə bağlı məlumat yaydı
13:03 / 03-06-2026
Əli Əhmədovun oğlu bu xəstəxanaya baş həkim təyin olundu
12:59 / 03-06-2026
Hakim ona 1 saat vaxt verdi - Körpələrin öldüyü yanğınla bağlı iş bitir
12:39 / 03-06-2026
Məcburi köçkün statusu qanunvericilikdə belə tənzimlənəcək
12:29 / 03-06-2026
İlham Əliyev Mərkəzi Bankın yeni binasının açılışında iştirak edib
11:15 / 03-06-2026
Uşaqlara verilən birdəfəlik müavinətlə bağlı RƏSMİ MƏLUMAT
11:06 / 03-06-2026
Şuşada 535 abonent və 30 istehlakçı su ilə təchiz edilib
10:40 / 03-06-2026
Hövsanda vətəndaşı zorla maşına mindirib aparmaq istəyiblər? - Foto
10:35 / 03-06-2026
Sankt-Peterburqda neft terminalı vuruldu
10:31 / 03-06-2026
Alternativ Şuşa yolu istifadəyə verildi
10:16 / 03-06-2026
Rusiyadan Zəngəzur dəhlizinə yeni HƏDƏ
09:50 / 03-06-2026
SON DƏQİQƏ! İrandan Küveytə dəhşətli hücum: Hava limanı darmadağın edildi, yaralılar var
09:29 / 03-06-2026
Ölkəmizə gələn turistlərin sayı niyə azalıb?
Meşə yanğınları planet üçün faydalıdır? - Maraqlı ARAŞDIRMA
Uzun illərdir alimlər Yer üzünü təhdid edən iqlim böhranı barədə xəbərdarlıq edirlər. İqlim dəyişikliyi dünyanın müxtəlif yerlərində, o cümlədən ABŞ-də daha tez-tez və güclü meşə yanğınlarına səbəb olur. Bu iri miqyaslı yanğınlar sağlamlığa, ətraf mühitə, infrastruktur və iqtisadiyyata ciddi ziyan vurur. Amma yeni bir araşdırma gözlənilməz paradoksu üzə çıxarıb.
Bu barədə "PHYS.org" nəşri yazıb.
Alimlər 2005–2015-ci illərdə havanın keyfiyyəti ilə bağlı real məlumatları araşdırıb və detallı iqlim modellərindən istifadə edərək atmosferin müxtəlif şərtlərə necə reaksiya verdiyini öyrəniblər.
Onlar meşə yanğınlarından çıxan tüstü ilə yanğınların yaratdığı istiliyi ayrı-ayrılıqda təhlil ediblər ki, hər birinin hava şəraitinə təsirini müəyyənləşdirsinlər. Bu yanaşma istiliyin havanı təmizləməkdə gözlənilməz rolunu üzə çıxarıb.
Nəticələr göstərib ki, ABŞ-nin qərbindəki meşə yanğınlarından qalxan istilik güclü hava axınları yaradır. Bu axınlar atmosferin yuxarı qatında yerləşən sürətli küləklər zolağında dalğalanmalara səbəb olur.
Belə dalğalanmalar adi halda qərbdən gələn sərin və rütubətli havanı zəiflədir və əvəzində Atlantik okeanından gələn şərq küləklərini gücləndirir. Bu da ABŞ-nin şərq sahillərində yağıntıların artmasına səbəb olur. Yağış isə havadakı çirklənməni yuyaraq təmizləyir.
Tədqiqat müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf vacibdir, çünki çoxlu iqlim modellərində yalnız tüstünün təsiri nəzərə alınır, istiliyin təsiri isə unudulur. Nəticədə meşə yanğınlarının mənfi təsirləri olduğundan daha çox qiymətləndirilir.
Alimlərin sözlərinə görə, əgər yanğınlardan yaranan istiliyin havadakı PM2.5 (xırda zərərli hissəciklər) səviyyəsinə təsiri nəzərə alınmasa, hesablamalar səhv çıxır. Belə yanaşma nəticəsində əlavə 1200 vaxtından əvvəl ölüm və təxminən 3,3 milyard dollar iqtisadi zərər olduğundan artıq göstərilir. Bu, xüsusilə ABŞ-nin sıx əhalisi olan şərq bölgələri üçün keçərlidir.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar: meşə yanğınları təhlükəli olsa da, onların bütün nəticələrini dəqiq öyrənmək vacibdir. İstiliyin təsiri də nəzərə alınarsa, gələcək qiymətləndirmələr daha düzgün olacaq və bu, həm siyasətçilərə, həm də yanğınsöndürmə mütəxəssislərinə daha dəqiq məlumat verməyə imkan yaradacaq.
Bölməyə aid digər xəbərlər
Uzun illərdir alimlər Yer üzünü təhdid edən iqlim böhranı barədə xəbərdarlıq edirlər. İqlim dəyişikliyi dünyanın müxtəlif yerlərində, o cümlədən ABŞ-də daha tez-tez və güclü meşə yanğınlarına səbəb olur. Bu iri miqyaslı yanğınlar sağlamlığa, ətraf mühitə, infrastruktur və iqtisadiyyata ciddi ziyan vurur. Amma yeni bir araşdırma gözlənilməz paradoksu üzə çıxarıb.
Bu barədə "PHYS.org" nəşri yazıb.
Alimlər 2005–2015-ci illərdə havanın keyfiyyəti ilə bağlı real məlumatları araşdırıb və detallı iqlim modellərindən istifadə edərək atmosferin müxtəlif şərtlərə necə reaksiya verdiyini öyrəniblər.
Onlar meşə yanğınlarından çıxan tüstü ilə yanğınların yaratdığı istiliyi ayrı-ayrılıqda təhlil ediblər ki, hər birinin hava şəraitinə təsirini müəyyənləşdirsinlər. Bu yanaşma istiliyin havanı təmizləməkdə gözlənilməz rolunu üzə çıxarıb.
Nəticələr göstərib ki, ABŞ-nin qərbindəki meşə yanğınlarından qalxan istilik güclü hava axınları yaradır. Bu axınlar atmosferin yuxarı qatında yerləşən sürətli küləklər zolağında dalğalanmalara səbəb olur.
Belə dalğalanmalar adi halda qərbdən gələn sərin və rütubətli havanı zəiflədir və əvəzində Atlantik okeanından gələn şərq küləklərini gücləndirir. Bu da ABŞ-nin şərq sahillərində yağıntıların artmasına səbəb olur. Yağış isə havadakı çirklənməni yuyaraq təmizləyir.
Tədqiqat müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf vacibdir, çünki çoxlu iqlim modellərində yalnız tüstünün təsiri nəzərə alınır, istiliyin təsiri isə unudulur. Nəticədə meşə yanğınlarının mənfi təsirləri olduğundan daha çox qiymətləndirilir.
Alimlərin sözlərinə görə, əgər yanğınlardan yaranan istiliyin havadakı PM2.5 (xırda zərərli hissəciklər) səviyyəsinə təsiri nəzərə alınmasa, hesablamalar səhv çıxır. Belə yanaşma nəticəsində əlavə 1200 vaxtından əvvəl ölüm və təxminən 3,3 milyard dollar iqtisadi zərər olduğundan artıq göstərilir. Bu, xüsusilə ABŞ-nin sıx əhalisi olan şərq bölgələri üçün keçərlidir.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar: meşə yanğınları təhlükəli olsa da, onların bütün nəticələrini dəqiq öyrənmək vacibdir. İstiliyin təsiri də nəzərə alınarsa, gələcək qiymətləndirmələr daha düzgün olacaq və bu, həm siyasətçilərə, həm də yanğınsöndürmə mütəxəssislərinə daha dəqiq məlumat verməyə imkan yaradacaq.
Tarix: 16-09-2025, 16:00 Oxunub: 13
Bölməyə aid digər xəbərlər
27-08-2025, 09:15
Prezident İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyə” kanalına müsahibə verib: ölkə başçısından mühüm mesajlar(CANLI)
26-05-2025, 09:29
Prezident Əfv Sərəncamı imzaladı - SİYAHI
18-12-2024, 13:44
İlham Əliyev Dmitri Kiselyova müsahibə verdi - Yenilənib
2-09-2024, 11:29
“Əminik ki, Azərbaycan dövləti, nəhayət, Zakir Fərəcova və əlaltılarına ciddi dərs verəcək...”
29-08-2024, 08:34
Azərbaycanın amfibiya təyyarəsi Balıkesir-Edremit istiqamətində meşə yanğınlarına cəlb edilib
12-01-2024, 09:20
BBC Vardanyanı “yıxıb-sürüdü”... - Sensasion faktlar
7-07-2023, 10:01
Azərbaycan QHT-lərindən Paşinyana AÇIQ MƏKTUB
2-03-2023, 13:09
İlham Əliyevin Bakıda keçirilən zirvə görüşündəki çıxışının tam mətni - YENİLƏNİB - FOTO/VİDEO
7-10-2022, 11:18
Azərbaycanda istilik mövsümü ilə bağlı AÇIQLAMA
27-02-2021, 00:45
İlham Əliyev mətbuat konfransı keçirdi - Video
15-01-2021, 18:16
Prezidentin Şuşa səfərindəki çıxışları - TAM VERSİYA, YENİLƏNİB
27-07-2020, 23:21
İlham Əliyev yeni təhsil nazirini qəbul etdi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
24-07-2020, 18:07
Rəna xanım Paşayevanın xatirəsinə: “Əlvida, gözəl insan”
24-07-2020, 17:56
Samir Qurbanov: “İşğal altındakı ərazilərdə qanunsuz fəaliyyətə beynəlxalq səviyyədə reaksiya verilməlidir”
24-07-2020, 09:42
İlham Əliyevin yanında su təsərrüfatının vəziyyətinə həsr olunmuş müşavirə keçirildi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
20-07-2020, 14:18
Qışa oduncaq tədarükü ilə bağlı ictimai dinləmələr keçiriləcək
19-07-2020, 18:01
İdman jurnalistikası: Keçmişi, indiki problemləri və ümidli gələcəyi
8-07-2020, 16:18
AzTV mövsümü necə başa vurdu və telekanaldan gözləntilər - SORĞU
Azərbaycan Prezidenti: "Bakı Enerji Həftəsi" nüfuzlu platformaya çevrilib
İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycanın iqtisadi göstəriciləri çox müsbətdir
İlham Əliyev Bakı 31-ci "Baku Energy Forum"un rəsmi açılış mərasimində iştirak edir
İlham Əliyevin sosial media hesablarında Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə paylaşım edilib
2030-cu ilə qədər kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafına dair yeni Dövlət Proqramı təsdiqlənib
Prezident müşavirə keçirib - FOTOLAR
